بازیابی Macهای کلاسیک | ماهنامه بزرگراه رایانه
Mac

دسته بندی: 

من لاف نمی‌زنم ولی دیواری از Macهای کلاسیک در اتاق نشیمن خود دارم. آن‌ها در قفسه‌ای چهار در سه جای گرفته‌اند و خیلی خوب گوشه‌ی دنجی را در کنار تلویزیون اِشغال کرده‌اند

 در این لحظه، آن‌ها فقط مجسمه هستند. Macهای 12 اینچی مجموعه‌ی Haq Collection، شامل 6 Mac SE/30 و یک Mac SE می‌شود و در مطلب این ماه من با همین‌ها کار می‌کنم. سال‌ها از زمانی که هر یک از این‌ها بوت شده‌اند می‌گذرد و تعداد زیادی از آن‌ها این مدت را در یک کاراوان پرت گذرانده‌اند. اکثر آن‌ها مقدار زیادی گرد و غبار برروی درگاه‌های بیرونی‌شان دارند و به نظر می‌رسد برخی از مقاومت‌های الکترولیتیک روی مادربردی‌های‌شان نشت کرده و همین موضوع باعث خوردگی بیش‌تر در این‌جا شده است. من انتظار ندارم هیچ‌یک از آن‌ها هنوز هم بوت شوند اما امیدوارم خرابی‌شان با هم متفاوت باشد. با وجود قطعات سالم عملیاتی، من قادر خواهم بود آن‌ها را لااقل در یک Mac کاری با هم ترکیب کنم.

کیت کلاسیک Apple: Intel iMac

این که یک Intel Mac را “کلاسیک“ بدانیم عجیب به نظر می‌رسد اما مدل اوایل سال 2006 قبل از نسل اول iPhone عرضه شده بود و حتی تصور جهانی قبل از آن از این هم عجیب‌تر می‌نماید. iMac اولیه‌ی سال 2006 اولین نمونه بود که از پردازنده‌های G5 به چیپ‌های اینتل سوئیچ کرد. از پردازنده‌ی Core Duo استفاده می‌کرد که کارآیی آن را تقریبا سه برابر می‌نمود و با 10.4.4 Tiger عرضه می‌شد که اولین نسخه‌ی اینتل از OS X به شمار می‌رفت. متاسفانه، Core Duo یک پردازنده‌ی 32 بیتی است بنابراین این Mac نمی‌تواند Lion فقط 64 بیتی را اجرا نماید.

داخل یک کلاسیک: Mac Classic یک قطعه‌ی شگفت‌انگیز از مهندسی Apple‌ است. در این‌جا به درون آن نگاهی می‌اندازیم.

  1. Cathode ray tube‪(CRT)‬.‎ یک اسکرین 512x342 سیاه و سفید. در آن دوران بسیاری از PCها نمایش‌گرهای سبز و مشکی داشتند.
  2. شکاف توسعه. SE اولین Mac بود که از Processor Direct Slot‪(PDS)‬ استفاده می‌کرد. این یکی شامل یک کارت شبکه‌ی DaynaPORT بود.
  3. Drive caddy.‎ دیسک درایو فلاپی 1.4MB، به علاوه‌ی یک دیسک سخت 20 یا 40 مگابایتی SCSI اختیاری.
  4. مادربرد. در زیر هر چیزی مادربرد پنهان شده بود که یک پردازنده‌ی 16MHz 68030 Motorola و 1 مگابایت RAM داشت که تا 128 مگابایت قابل توسعه بود.
  5. درگاه‌ها. دو درگاه ADB برای صفحه کلید و ماوس، دو درگاه سریال DIN-8 به علاوه‌ی درگاه‌هایی برای درایوهای فلاپی  SCSI اکسترنال.
  6. منبع تغذیه. مقاومت‌های ولتاژ بالای خطرناک برای اسکرین نشان داده شده‌اند. قبل از این که کیس را باز کنید Mac را در طول شب خاموش نگه دارید.

ترکیب کلاسیک: آیا می‌توانیم 7 Mac غیر عملیاتی را به یک Mac کاری و عملیاتی بدل کنیم؟

برای عمل جراحی اولیه‌، من هفت Mac SE را روی میز آشپزخانه قرار دارم، آن‌ها را به تعدادی جعبه تقسیم چهارراهی متصل و همه‌شان را روشن کردم. دو تا از آن‌ها، قبل از این که آیکون چشمک‌زن فلاپی دیسک را به من نشان دهند یک اسکرین bootloader خاکستری به نمایش گذاشتند. بیایید به آن‌ها Alice و Bob بگوئیم. سپس دو تای دیگر نویز و صدایی از خود در آوردند اما تصویر مخدوشی برروی اسکرین نشان دادند. بیایید آن‌ها را Cassie و Dan بنامیم. از فن دو تا دیگر صدایی در آمد اما هیچ نشانه‌ای از زندگی نشان ندادند (Emma و Frank). و درنهایت آخری اصلا هیچ کاری انجام نداد (Gary). این درواقع از چیزی که انتظارش را داشتم امیدوارکننده‌تر بود. Alice و Bob احتمالا سخت‌افزار عملیاتی کامل داشتند و فقط به یک سیستم عامل برای بوت شدن نیاز داشتند و از آن دو تایی که اسکرین‌های در هم و برهم داشتند، Dan الگویی نشان می‌داد که با سرعتی مناسب چشمک می‌زد که من را وا می‌داشت فکر کنم ممکن است در حال تلاش برای نشان دادن آیکون علامت سوال به من باشد. اگر می‌توانستم کاری کنم تا اسکرین کار کٌنَد، ممکن بود بتوانم آن را به دو تای دیگری که فقط به یک فلاپی دیسک نیاز داشتند اضافه نمایم.

جراحی پیوند

من مجموعه‌ای از فلاپی‌هایی با برچسب‌های دست‌نویس داشتم که ادعا می‌کردند دیسک‌های System 6 هستند اما به نظر نمی‌رسید برروی هیچ‌یک از درایوهای SE خوانده شوند. این زیاد عجیب نیست- آن‌ها به احتمال زیاد حداقل 20 سال عمر دارند و فلاپی‌دیسک‌ها رسانه‌ی زیاد بادوامی نیستند. فردی در آریزونا به نام Kevin Rye هست که یک دیسک فلاپی را به قیمتی درحدود 12 پوند (rescuemyclassicmac.com) برای‌تان ارسال می‌کند اما در حالی که من منتظر رسیدن این فلاپی بودم، تصمیم گرفتم چیز دیگری را امتحان کنم. همه‌ی این Macها مدل SE/30 هستند به جز Gary که یک SE ساده است. SE/30 به صورت مدلی فقط با فلاپی‌دیسک و یا با یک دیسک سخت اختیاری فروخته می‌شد. حالا هم Alice و هم Bob به نظر می‌رسد دیسک‌های سخت داشته باشند، اگرچه از آن‌جایی که بوت نمی‌شدند باید خراب و دچار اشکال باشند. به جای وقت تلف کردن برای تعمیر این درایوها، چرا پیوندی از ماشین‌های دیگر را امتحان نکنم؟ اگر الگوی چشمک‌زن برروی اسکرین Dan واقعا آیکون علامت سوال باشد درنتیجه دیسک سخت او نیز باید خراب باشد اما درایو Cassie ممکن است هنوز در وضعیت خوبی باشد.

باز کردن و وارد شدن

آماده‌سازی Mac SE برای جراحی کار ساده‌ای نیست. کیس با چهار پیچ نگه داشته می‌شود. دو تای پائینی که پیچ‌های torx-15 هستند به اندازه‌ی کافی ساده می‌نمایند اما دو تای بالایی پیچ‌های شش گوشی هستند که کل مسیر به سمت پشت دسته‌ی حمل را اِشغال می‌کنند. این‌جا برای رسیدن هر نوع پیچ‌گوشتی بسیار عمیق و در عین حال باریک است. در دهه‌ی 90، زمانی که Mac SE  رایج بود کمپانی‌های متعددی وجود داشتند که این پیچ‌ها را می‌فروختند و شما هنوز هم اگر نگاهی به دور و اطراف‌تان بیندازید می‌توانید آن‌ها را پیدا کنید (اگرچه نباید گول کمپانی crack-a-mac.com که یک سایت استرالیایی است که فندق‌شکن درخت‌های ماکادامیا را می‌فروشد بخورید). ولی من در جعبه ابزارم تعداد زیادی پیچ‌گوشتی برای باز کردن کنسول‌های بازی و کامپیوترهای قدیمی دارم. بنابراین کاری را که ممکن است کثیف‌ترین هک زندگی‌ام باشد انجام دادم. من یک لوله‌ی مسی باریک و به اندازه‌ی کافی بلند پیدا کردم و پیچ‌گوشتی را با چسب به آن چسباندم. من از نیرویی که به آن وارد می‌کردم احساس ناخشنودی داشتم و مثل این بود که میلیون‌ها نفر مهندس با صدای بلند فریاد می‌زدند اما نکته‌ی جالب این بود که این کار خیلی خوب جواب داد. نمی‌دانم چرا در همه‌ی این سال‌ها پولم را برای خرید ابزار عالی هدر داده‌ام.

زمانی که هر دو کیس باز شدند، بیرون کشیدن درایو از Cassie و نصب آن برروی Alice بسیار ساده بود ( به بخش “چگونه دیسک سخت را بیرون بیاوریم“ همین مقاله مراجعه کنید). وقتی بیمار بخیه زده شد و از بیهوشی درآمد، مستقیما و بدون هیچ دردسری به System 6 بوت شد. یک پیوند مشابه نیز ممکن است برروی Bob امکان‌پذیر باشد، البته با فرض این که یکی از Macهایی که بوت نمی‌شود یک دیسک سخت عملیاتی داشته باشد. دو تا از هفت تا Mac نجات داده شدند که زیاد بد نیست و بقیه‌ی ماشین‌های غیر قابل بوت نیز روی eBay خواهند رفت تا سایر افراد علاقه‌مند بتوانند آن‌ها را برای استفاده از قطعات قابل استفاده‌شان از هم جدا کنند. البته به غیر از Gary زیرا او به هیچ دردی نمی‌خورد و نهایتا به عنوان یک آکواریوم یا گلدان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چگونه دیسک سخت را بیرون بیاوریم

  1. کارت توسعه. SE/30 یک Processor Direct Slot‪(PDS)‬ برای کارت‌های توسعه دارد. اگر چیزی در این‌جا نصب شده باشد برداشتن کامل کیس به جای سر و کله زدن با آن ساده‌تر خواهد بود. این کارت شکبه یک بٌرد دارد که درگاه‌های SE/30 و همچنین بٌرد PDS را کنترل می‌کند.
  2. محفظه‌ی درایو. دیسک سخت بر بالای درایو فلاپی می‌نشیند. کابل‌های پاور و دیتا را از قسمت عقب درایو جدا کنید و محفظه‌ی درایو را آزاد کنید که با دو پیچ در زیر محفظه سر جای خود قرار می‌گیرد اما در مکانی دور قرار گرفته ‌است. از یک پیچ‌گوشتی بلند استفاده کنید.
  3. حداکثر ظرفیت. SE/30 به همراه یک دیسک سخت 40 یا 80 مگابایتی عرضه می‌شد اما شما می‌توانید آن را با هر درایو 3.5 اینچی SCSI نیمه بلند جایگزین کنید. Mac OS تا نسخه‌ی 7.5 از والیوم‌هایی تا 2 گیگابایت پشتیبانی می‌کند و اگر 7.5.2 را نصب کنید می‌توانید از یک درایو 2 ترابایتی استفاده کنید. SE/30 اغلب به عنوان یک سرور مورد استفاده قرار می‌گرفت.
 

 

 

افزودن دیدگاه جدید