گوگل، فیس­بوک و آمازون چه چیزهایی درباره شما می­دانند؟

گوگل می­داند شما در چه مکانی بوده­اید، فیس­بوک از دیدگاه­های سیاسی شما آگاه است و آمازون می­داند شما چندی پیش چه چیزهایی خریداری نموده­ اید. و این درست مثل ه­ای قابل توجه در زمینه تجاوز به حریم خصوصی کاربران به شمار می­رود. جاناتان پارکین (Jonathan Parkyn) نشان می­دهد که کاربر باید چه تنظیمات امنیتی را به کار گیرد تا بتواند از حریم خصوصی خود پاسداری نماید.

نفت، طلا یا سنگهای گرانبها را به فراموشی سپارید – در جهان امروز اطلاعات شخصی شما به عنوان یک کالای با ارزش به شمار می­رود. برخی از شرکتهای بزرگ موفقیت­های امروز خود را مدیون اطلاعات شخصی کاربران هستند که از راه­های گوناگون گردآوری نموده­اند. بیشتر این کاربران هیچ گونه ایده­ای در زمینه چگونگی گردآوری اطلاعات شخصی آنها، نوع این اطلاعات و شیوه به کارگیری آنها ندارند.

برای نمونه، گوگل تاریخچه جستجوی کاربران را ذخیره می­ نماید، آیا می­دانستید هر کجا که می­روید شما به طور آن­لاین توسط شرکت فیس­بوک رهگیری می­شوید – حتی اگر هیچ حساب کاربری در فیس­بوک نداشته باشید. شرکت آمازون از جزییات کارت اعتباری شما که هنوز آن را دریافت نکرده­ اید آگاه است. ما چنین می­پنداریم به احتمال زیاد شما از این موضوع بسیار ناخشنود باشید که برخی از شرکتهای بزرگ و نیز برخی خدمات اطلاعات زیادی درباره شما دارند.

بسیاری از خرده فروشان آن­لاین، پلتفورم­های رسانه­ های اجتماعی و نرم­افزارهای شرکت­ها، اطلاعات کاربران را گردآوری و آنالیز می­ نمایند – البته ما اغلب این اجازه را به آنها می­دهیم که بی­ هیچ ترسی از خط­ مشی حفظ حریم خصوصی دست به چنین کاری زنند.

اما چه نوع اطلاعات شخصی مورد توجه این شرکت­ها است و آنها چه نوع اطلاعاتی را گردآوری می­کنند؟ آنها چه بهره­ای از این اطلاعات می­برند؟ آیا شما باید در این مورد نگران باشید؟ آیا راهکاری وجود دارد تا بتوان از قرارگیری این اطلاعات در دسترس این شرکت­ها جلوگیری نمود؟ چه کاری باید انجام داد تا این فرآیند را متوقف کرد؟

آنچه که شما می­توانید انجام دهید

  • جلوگیری از شرکت گوگل در زمینه جستجوهایی که توسط شما به صورت آن­لاین انجام می­گیرد
  • در بخش تنظیمات گوشی هوشمند خود گزینه رهگیری مکانی را خاموش نمایید تا شرکت گوگل نتواند شما را رهگیری نماید
  • از فرستادن آگهی­ها و پیام­های تبلیغاتی توسط شرکت فیس­بوک و دیگر شرکت­ها جلوگیری به عمل آورید
  • اطلاعات شخصی خود مانند دیدگاه­های سیاسی خود را پنهان کنید و آنها را شبکه­های اجتماعی به اشتراک نگذارید

آنچه که شرکت گوگل درباره شما می­داند

شرکت گوگل امروز چیزی فراتر از یک موتور جستجو عمل می­کند، این شرکت تاریخچه جستجوهای آن­لاین کاربران و اطلاعاتی درباره دیگر فعالیت­های کاربران در شبکه اینترنت گردآوری می­کند و همین موضوع شوند رشد روزافزون این شرکت است.  گردآوری و به کارگیری اطلاعات کاربران یک ابزار پرقدرت و نیرومند در زمینه تبلیغات به شمار می­رود – این موضوع این توانایی را برای گوگل فراهم می­کند تا کاربران ویژه­ای را برای منظور خاصی هدف قرار دهد – و در قبال خدمات رایگانی که به کاربر ارایه می­دهد اطلاعات ارزشمندی به دست می­آورد که درآمد هنگفتی را برای آن شرکت به ارمغان خواهد آورد.

در بخش خط­مشی حریم خصوصی (www.google.com/policies/privacy) گوگل می­گوید: "ما با گردآوری اطلاعات از خدماتی که به کاربران ارایه می­دهیم هدف مشخصی را دنبال می­کنیم، ما می­خواهیم این خدمات را حفظ و ارتقا بخشیم، ما به دنبال پدید آوردن خدمات بهتر و نوینتر هستیم تا بتوانیم از گوگل و کاربرانش پاسداری نماییم." اما این تنها نیمی از داستان است. این شرکت از اطلاعات کاربران خود برای مدل­های تجاری خود بهره می­برد تا بتواند در زمینه تجارت و بازرگانی نقش مهم و بسزایی بازی کند. هر اندازه این شرکت بتواند اطلاعات زیادی از کاربران گردآوری نماید، به همان اندازه می­تواند در زمینه هدف تجاری خود دقت به خرج دهد – و به همان اندازه ابزار نیرومندتری در اختیار خواهد داشت.

گوگل تلاش کرده است تا در زمینه حریم خصوصی کاربران تا اندازه­ای شفافیت به خرج دهد، این شرکت از کاربران خود می­خواهد تا با بازدید از این آدرس (https://privacy.google.com) این اطلاعات را کنترل نمایید. اما مشکل اینجا است که این کنترل­ها دارای تنظیمات زیادی هستند که در صفحات گوناگون وب پراکنده شده­اند. در این بخش، ما به تنظیمات گوگل که مورد نیاز شما است اشاره خواهیم کرد، تا با تغییر دادن آنها از اطلاعات شخصی خود پاسداری نمایید.

حساسیت بالا

جستجو فعالیت شما در وب

به احتمال زیاد شوکه نخواهید شد اگر داستان گردآوری اطلاعات کاربران در زمینه فعالیت و جستجوی آنها در وب را بشنوید. همانگونه که پیشتر نیز گفتیم شرکت گوگل همه جستجوهای کاربران در شبکه اینترنت را ذخیره می­نماید، حتی برخی از فعالیت­های کاربران مانند دریافت برخی خدمات که نیاز به حساب کاربری گوگل دارد، را ذخیره می­نماید، اگر به این آدرس بروید (https://myactivity.google.com) خواهید دید که آن درست مانند چشمان همیشه بیدار گوگل کار می­کند.

فعالیت­های شما در یک خط زمانی به صورت عمودی نشان داده خواهد شد. بسته به این که شما تا چه اندازه از ابزار وابسته به گوگل، و خدمات آن بهره می­برید و یا تجهیزاتی که از آنها سود می­جویید تا چه اندازه به گوگل مربوط می­شود، مانند جستجو در موتور جستجوی گوگل یا بازدید از صفحات وب با بهره­ گیری از مرورگر کروم، یا هر مسیری را که در Google Map جستجو می­کنید، یا هر کاربرد اندرویدی که مورد استفاده شما قرار می­گیرد توسط شرکت گوگل ذخیره می­شود و شما لیست آنها را تا یکسال قبل می­توانید ببینید.

به لطف My Activity شما می­توانید داده­های ذخیره شده توسط گوگل را کنترل نمایید. شما می­توانید اسکرول­بار (جابجاگر) را از بالا به سوی پایین حرکت دهید تا بتوانید هر کدام از مواردی که نمی­خواهید توسط گوگل ذخیره شود را پاک کنید. روی یکی از آیتمها کلیک نموده تا جزییات بیشتری به شما نشان داده شود، سپس روی علامت سه نقطه عمودی در پنجره pop-up کلیک کنید، و از آنجا گزینه Delete را برگزینید، سپس دوباره دکمه Delete را بزنید تا آیتم مورد نظر شما از حافظه گوگل پاک شود.

روش دیگری هم برای پاک کردن این اطلاعات وجود دارد، شما می­توانید گروهی از اطلاعات را همزمان پاک نمایید، برای اینکار روی علامت سه نقطه عمودی در گوشه سمت راست بالا در صفحه اصلی کلیک نموده و "Delete activity by" را برگزینید. در این بخش شما می­توانید یک گستره­ تاریخی را مشخص کرده و همه اطلاعات مربوط به این گستره زمانی را پاک کنید. با دوبار کلیک کردن روی گزینه Delete این اطلاعات پاک خواهند شد. اگر شما می­خواهید از شر همه این اطلاعات خلاص شوید، کافی است گزینه "All time" و "All products" را برگزینید.

برای جلوگیری از رهگیری جستجوهای شما (و دیگر فعالیت­های شما رد صفحات وب) توسط شرکت گوگل به این آدرس روید (www.snipca.com/26032) و اسلایدر آبی رنگ را خاموش نمایید سپس روی گزینه Pause کلیک کنید.

تاریخچه مکان­هایی که رفته­ اید

گوگل مسیری که می­ پیمایید را در جهان واقعی رهگیری می­کند، درست مانند نسخه دیجیتال آن. گوگل زمانی می­تواند این کار را انجام دهد که شما وارد حساب کاربری گوگل خود شده باشید و گوشی هوشمند یا تبلت خود را به همراه داشته باشید.

شما می­توانید برای دیدن تاریخچه جاهایی که رفته­ اید به این آدرس روید (www.google.co.uk/maps/timeline) و در بخش سمت چپ بالای صفحه زمان مورد نظر خود را وارد کنید تا گوگل به شما بگوید در آن تاریخ شما کجا بوده­اید.

برای اینکه بتوانید گوگل را از رهگیری شما بازدارید، روی گزینه Pause Location History کلیک کنید، سپس در پنجره Pop-up روی دکمه Pause کلیک کرده تا دیگر گوگل شما را رهگیری نکند. به خاطر داشته باشید با غیرفعال کردن این گزینه روی یکی از تجهیزات الکترونیکی که استفاده می­کنید، رهگیری مکان شما با دیگر تجهیزات الکترونیکی مورد استفاده شما متوقف نخواهد شد، باید این فرآیند را روی همه تجهیزات خود انجام دهید. برای نمونه اگر شما از گوش هوشمند با سیستم عامل اندروید بهره می­برید، باید به Setting رفته گوشی خود رفته و از آنجا گزینه “Security and Location” را برگزینید، سپس "Location tracking" را خاموش نمایید، یا اینکه زبانه "App-level permissions" را برای همه کاربردهای خود غیرفعال کنید.

با غیرفعال کردن Location tracking تاریخچه مکانی پیشین شما که توسط گوگل رهگیری و ذخیره شده، پاک نمی­شود. برای پاک کردن این اطلاعات روی آیکون کوچک که شبیه سطل زباله است و در گوشه سمت راست پایین صفحه اصلی قرار دارد کلیک کنید. در پنجره­ای که آشکار می­گردد، تیک کنار گزینه "I understand and want to delete all location history" را بزنید، سپس روی گزینه Delete Location History کلیک کنید. با این کار شما همه اطلاعات مربوط به تاریخچه جاهایی که رفته­ اید را پاک می­کنید و نه شما و نه گوگل نمی­تواند این اطلاعات را بازگرداند.

باید این موضوع را هم به یاد داشته باشید با غیرفعال کردن location history خود، شیوه خدمات دهی گوگل به شما تغییر خواهد کرد. برای نمونه، گوگل نمی­تواند برخی سرویس­ هایی که بر پایه موقعیت شما صورت می­پذیرند را به شما ارایه دهد.

حساسیت متوسط

آنچه که مورد توجه شما است

گوگل برای آنکه نگرانی را از کاربران خود دور سازد، لیستی از چیزهایی که شما دوست دارید (و یا دوست ندارید) را فراهم ساخته است، این لیست بر پایه جستجوهای شما در موتور جستجوی گوگل و نیز فعالیت شما در سایت یوتیوب فراهم گشته. گوگل از این لیست برای ساختن یک پروفایل بهره می­گیرد که به شرکت­ها و پیام­های تبلیغاتی این امکان را می­دهد تا بر پایه این پروفایل بتوانند شما را هدف قرار دهند، در واقع بر پایه علاقه­ مندی­های شما پیام­های تبلیغاتی از همان نوع برای شما فرستاده خواهد شد. گوگل ادعا می­کند که با این روش پیام­های تبلیغاتی برای شما بسیار سودمند خواهند بود.

برای اینکه بدانید گوگل درباره علاقه­ مندی­های شما چه می­اندیشد، بهتر است نگاهی به این آدرس داشته باشید: https://adssettings.google.com سپس با حساب کاربری گوگل خود وارد سیستم شوید. جابجاگر صفحه را به اندازه­ای به پایین صفحه بیاورید تا "Topics you like" و  "Topics you don’t like" آشکار گردد. شما خواهید دید گوگل تا چه اندازه در این زمینه دقیق عمل کرده است. شما می­توانید با کلیک روی X هر موردی که در نظر دارید، آن مورد را پاک کنید، شما حتی می­توانید به این موارد، چیزهای دیگری در زمینه علاقه ­مندی یا عدم علاقه­ مندی خود بیافزایید، برای این کار کافی است روی "+New Topic" کلیک کنید، و آنچه را می­خواهید بیافزایید. شما می­توانید به طور کامل از فرستاده شدن پیام­های تبلیغاتی جلوگیری کنید و دیگر هدف تبلیغات نباشید، برای این کار اسلایدر آبی که در سوی راست Ads Personalisation را در حالت خاموش قرار دهید، سپس گزینه Turn Off را بزنید تا فرآیند تکمیل شود.

جنسیت و زادروز شما

درست مانند بسیاری از سایت­ها و سرویس­ها، گوگل جزییات حساس و گوناگون – مانند سن و جنسیت – را هنگام ساخت حساب کاربری گوگل از شما خواهد پرسید. چیزی که گوگل را از این نظر با دیگر سایت­ها یا سرویس­ها متمایز می­سازد، آن است که گوگل این اطلاعات را در اختیار دیگران قرار می­دهد، مگر آنکه شما از گوگل بخواهید اطلاعات شما را محفوظ نگاه دارد.

به این آدرس بروید: https://aboutme.google.com و زیر "Gender, date of birth and more" را نگاه کنید. اگر شما کنار هر یک از اطلاعات مربوط به شما آیکون سبز دایره­ای شکلی می­بینید، این به آن معنا است که این اطلاعات برای دیگران قابل به اشتراک­گذاری می­باشد و گوگل این اطلاعات را در اختیار شرکت­های تبلیغاتی قرار می­دهد – هر کس که به پروفایل گوگل شما نگاهی بیاندازد می­تواند این اطلاعات را ببیند.

برای تغییر تنظیمات این بخش روی آیکن دایره­ای شکل کلیک کنید و سپس گزینه Private را برگزینید (درست مانند تصویری که در شکل-3 می­بینید). پس از آن گوگل اطلاعات جنسیت شما را در بخش "Provide more relevant tailored content you might be interested in, like ads" به کار خواهد برد، مگر آنکه تنظیمات این بخش را نیز تغییر دهید. برای انجام چنین کاری به آدرس https://adssettings.google.com روید و جابجاگر صفحه را به سوی پایین آورید تا "Your profile" آشکار گردد. روی آیکنی که به شکل مداد است و کنار Gender قرار گرفته، کلیک کرده و سپس گزینه "Rather not say" را برگزینید. آگاه باشید که سرویس­های گوگل که مرتبط با جنسیت کاربر می­باشد و نیز Google tools با برگزیدن این گزینه از کار خواهند افتاد.

صدای شما

اگر شما از Google Now assistant، یا از هر یک از محصولات Home smart-speaker این شرکت بهره می­برید، این امکان وجود دارد صدای شما در سرورهای غول پیکر گوگل ذخیره شده باشد.

مانند بیشتر دستیاران کنترل شده-آوایی، Google Now و Google Home بر پایه آموزش و دست­یابی به همه انواع داده­های شخصی کار می­کنند، بنابراین اگر می­خواهید گوگل داده­های شخصی شما را به کار نگیرد، بنابراین نیاز دارید تا به سرعت جلوی این فعالیت­های گوگل را بگیرید. با پاک نمودن اطلاعات شخصی خود یا مسدود کردن آنها، این اطلاعات بدون استفاده خواهد بود.

برای بررسی و پاک نمودن داده­ های آوایی توسط گوگل، به این آدرس بروید: https://myactivity.google.com، سپس در باکس روبروی Search در بالای صفحه کلیک کنید. مطمئن شوید که تیک روبروی "All time" که در پایین "Filter by date" انتخاب شده، خورده باشد، تیک "Voice & Audio" را بزنید و سپس روی آیکن Search کلیک کنید. روی سه نقطه در کادر روبروی Search کلیک نمایید، سپس روی "Delete results" کلیک کرده و سپس Delete را برگزینید تا کار به پایان رسد.

حساسیت کم

تجهیزات شما

درست به مانند ردیابی شما و فعالیت­های شما، گوگل دوست دارد به تجهیزات شما نیز دسترسی داشته باشد، تجهیزاتی که از سرویس­های گوگل بهره می­گیرند – نه تنها خدمات اندرویدی بلکه سرویس­ هایی که توسط کامپیوترهای شخصی، آیفون­ها و دیگر تجهیزات به کار گرفته می­شوند، توسط گوگل رهگیری می­شوند. شاید شرکت گوگل روی داده­ های این بخش سرمایه­ گذاری کمتری انجام دهد و توجه نسبتا کمتری به تجهیزات شما داشته باشد، اما شاید شما بخواهید تجهییزاتی که چندی است دیگر به کار نمی­گیرید را از این سرویس­ها خارج سازید – برای نمونه، اگر شما گوشی خود را گم کرده­اید و اکنون می­خواهید از دسترسی به حساب کاربری گوگل شما از راه آن گوشی جلوگیری شود بهتر است راهکار زیر را به کار گیرید.

به آدرس زیر روید: https://myaccount.google.com/privacy و پس از وارد کردن نام کاربری و گذرواژه خود و وارد شدن به مرحله بعد، روی "Device activity & security events" در بخش سمت چپ صفحه کلیک کنید. اکنون روی  "Review Devices" کلیک کرده، سپس وسیله­ ای که مورد نظر شما است را از لیست روبروی خود پاک نمایید، و روی آیکن Remove کلیک کنید.

آنچه که فیسبوک درباره شما می­داند

فیسبوک دیدگاه­ های سیاسی شما را می­داند، داده ­های شخصی شما را به اشتراک می­گذارد، فعالیت شما روی دیگر سایتها را زیر نظر دارد

درست مانند گوگل، فیسبوک نیز بیشترین درآمد خود را از راه تبلیغات به دست می­آورد. و همچنین درست مانند گوگل، آن از الگوریتمهای رازآلورد رهگیری رفتاری بهره می­گیرد تا تبلیغاتی که برای شما به کار می­گیرد بر پایه الگوهای رفتاری شما باشد. فرآیند به دست آوردن برخی از این اطلاعات بسیار پیچیده، دشوار و کند است، که با زیر نظر گرفتن رفتار کاربر به دست می­آیند. اما بخش بزرگی از این اطلاعات توسط خود کاربران در اختیار شرکت فیسبوک قرار می­گیرد.

به یاد داشته باشید هنگامی که عضو فیسبوک می­شود بخشی از جزییات و داده­های شخصی خود را در اختیار این شرکت قرار می­دهید، و شرکت فیسبوک هر روز بیش از پیش با زیر نظر گرفتن فعالیت روزانه شما، زوایای پنهان شخصیت شما را شناسایی می­کند. شرکت فیسبوک حتی زمانی که شما از حساب کاربری فیسبوک خود استفاده نمی­کنید، باز هم در حال جاسوسی است و فعالیت شما در دیگر سایتها را زیر نظر دارد.

این موضوع به شرکت فیسبوک این امکان را می­دهد تا پروفایل بسیار دقیقی از شما فراهم سازد، که برای فرستادن نوع پیامهای تبلیغاتی برای شما به کار می­رود، پست­ها و پیام­های که صرفا برای شما در نظر گرفته­اند و می­توانند تا اندازه زیادی شما را تحت تاثیر قرار دهند.

در خط­مشی مربوط به حفظ حریم خصوصی، (www.snipca.com/26038)، فیسبوک ادعا می­کند ما برای انجام چنین کاری دلایل خود را داریم، فیسبوک می­گوید: "آن یک احساس بسیار شدید برای پدید آوردن تجارب سرگرم کننده و اعتیادآور برای کاربران است." شاید به نظر جالب باشد، اما اساسا این موضوع روی فضای خرید و فروش تمرکز نموده است. متاسفانه باید به آگاهی شما برسانم برای پاسداری نمودن داده­های شخصی خود نیاز دارید تا تنظیمات زیادی را انجام دهید.

حساسیت بالا

وضعیت تاهل، مذهب و دیدگاه­ های سیاسی شما ... و چیزهایی از این دست

هنگامی که شما حساب کاربری فیسبوک خود را ایجاد می­کنید، فیسبوک شما را ترغیب می­کند تا کوهی از داده­های شخصی خود را در اختیار آن قرار دهید، این اطلاعات شامل وضعیت تاهل، مدارس، دانشگاه محل کار پیشین و کنونی شما و داده­هایی از این دست را در دسترس آن شرکت قرار دهید – فیسبوک با ترفند ویژه­ای شما را به این باور می­رساند که دادن این اطلاعات به فیسبوک به سود شما است، آنها بر پایه این ادعا که این اطلاعات را برای پیدا کردن دوستان قدیمی شما و نیز یافتن دوستانی در شبکه که از نظر شخصیت و خط فکری مانند شما هستند، به کار می­روند، شما را به دادن این اطلاعات ترغیب می­کنند. اما تا زمانی که خود شما از فیسبوک نخواهید از این اطلاعات در راستای تبلیغات به کار نگیرد، فیسبوک چنین کاری نخواهد کرد و از این اطلاعات در راستای مقاصد خود سود خواهد جست.

برای جلوگیری از دسترسی فیسبوک به اطلاعات شخصی شما، به این آدرس روید: (www.snipca.com/26040) و  در صفحه Ad Preference روی "Your Information" کلیک کنید. با انجام این کار پانلی  با عنوان "About you" یا "درباره شما" آشکار می­گردد – بسته به تنظیمات مربوط به زبان مرورگر شما یکی از این دو نمایش داده خواهد شد – که در آن جزییات پروفایل شما نشان داده شده است. روی اسلایدبارهای کنار هر گزینه­ای که نمی­خواهید مورد استفاده فیسبوک قرار گیرد کلیک کنید و آن را در حالت خاموش قرار دهید.

اکنون روی زبانه "Your categories" که درست در کنار "About you" قرار دارد کلیک کنید. در این بخش شما جزییات بیشتری از اطلاعات شخصی خود را پیدا خواهید کرد که فیسبوک بر پایه فعالیت شما در فیسبوک و دیگر سایتها گردآوری نموده است و از آنها برای مقاصد خود سود برده. بیشتر این جزییات فنی هستند، برای نمونه در این بخش اطلاعاتی درباره سیستم عامل و تجهیزاتی که شما به کار می­برید گردآوری شده است. اما همچنین شما می­توانید یک سری اطلاعات دیگر را بیابید که می­تواند موجب نگرانی شما شوند، این امکان وجود دارد که در این بخش اطلاعاتی درباره تحلیل رفتاری شما، پیکربندی زندگی شما و حتی چکیده ­ای از باورهای مذهبی و دیدگاه­های سیاسی شما توسط فیسبوک قرار داده شده باشد.

این امکان وجود دارد که، برای نمونه، فیسبوک شما را در رده: "والدین دارای فرزند"، "دوستدار آزادی­های سیاسی"، "دارای دوستان نزدیک مهاجر" یا "کسی که مرتب در سفر است" قرار داده باشد. و بر پایه این دست ه­بندی پیام­های تبلیغاتی برای شما آماده می­شود.

شما می­توانید هر کدام از این رده­ بندی­ها را با کلیک روی علامت x روی کادر آنها، پاک نمایید. اما برای اینکه به طور کل جلوی فرستاده شدن پیام­های تبلیغاتی را بگیرید باید روی "Ad setting" که درست زیر "Your information" قرار  دارد، کلیک کنید. در این بخش شما با سه گزینه برای تنظیم روبرو خواهید شد. روی "Adverts based on your use websites and apps" کلیک نمایید، سپس گزینه Choose Settings رو برگزینید و گزینه Off را انتخاب نمایید. سپس، روی گزینه "Ads on apps and websites off of the Facebook Companies" کلیک کرده و گزینه No را در بخش پایین منو برگزینید. سرانجام، روی گزینه "Adverts with your social actions" کلیک کنید و دوباره از پایین منو گزینه No را برگزینید.

اکنون فیسبوک به دنبال عکس­های ناهنجار شما است

فیسبوک اکنون از شما می­خواهد تا تصاویر ناهنجار از خود را در اختیار این شرکت قرار دهید. اندیشه آنها در این میان تا اندازه­ای پسندیده و خوب است. آنها به دنبال یافتن راهکاری برای ایستادگی دربرابر انتشار عکس­ها و تصاویر ناهنجاری است که توسط کسانی که زمانی دوست شما بوده­اند (به ویژه دوستانی از جنس مخالف) که برای تحقیر شما اقدام به انتشار عکس­های ناخوشایند از شما کرده­اند، حتی بارها دیده شده که برخی از کاربران تصاویری از روابط جنسی دیگر کاربران که زمانی در شمار دوستان آنها بوده­اند و اکنون اینگونه نیست، در شبکه مجازی قرار داده­اند و شوند شرمساری آنها را فراهم ساخته­اند.

فیسبوک آزمایشی را در استرالیا آغاز نموده است که به زودی به انگلستان هم خواهد آمد، فیسبوک از کاربران می­خواهد تا تصاویر و عکس­هایی که از انتشار آنها توسط دوستان پیشین خود هراس دارید، را برای آن شرکت بفرستید. فیسبوک با برچسب ­گذاری روی این تصاویر به طور خودکار این عکس­ها را شناسایی می­کند و از پخش شدن آنها در شبکه­های اجتماعی جلوگیری می­کند.

این فن­آوری به اندازه کافی ایمن هست – فن­آوری همساز بودن تصاویر، عکس­ها را با یکدیگر همسنجی می­کند، به گونه­ای که چشم انسان توان انجام چنین کاری را ندارد، این فن­آوری همه جزییات را زیر نظر دارد. خود تصویر در آنجا ذخیره نمی­شود تنها یک لینک به آن عکس وجود دارد که این فن­آوری از آن بهره می­گیرد. اما ما شک داریم که بیشتر مردم به فیسبوک اعتماد کنند و چنین عکس­هایی را در اختیار فیسبوک قرار دهند.

جزییات داده­ های شخصی با دیگر وب­ سایتها و کاربردها به اشتراک گذارده خواهد شد

اگر شما تاکنون از بازی­ها یا کاربردهای فیسبوک بهره برده باشید، یا اینکه با حساب کاربری و گذرواژه فیسبوک خود وارد یک کاربرد یا سایت شده باشید، ممکن است شما بدون آنکه آگاه باشید به این وب­سایت اجازه داده­اید تا داده­های شخصی شما را در اختیار فیسبوک قرار دهد.

به طور باور نکردنی کاربردهای فیسبوک که دوستان شما به کار می­گیرند، می­توانند داده­های شخصی شما را در دسترس آنها قرار دهد، حتی اگر خود شما این کاربردها را هیچگاه به کار نبرده باشید.

برای پایان دادن به چنین وضعیتی کافی است روی فلش پایین­سوی که در سمت راست آیکون علامت پرسشی در نوار ابزار بالای صفحه فیسبوک قرار دارد، کلیک کرده، و گزینه Settings را برگزینید، سپس در سمت چپ روی Apps کلیک کنید. روی هر سایت و کاربردی که زیر "Logged in with Facebook" قرار دارد، کلیک نموده تا وضعیت هر کدام از این کاربردها و سایت­ها را ببینید. به طور پیش­فرض همه آنها در حالتی قرار داده شده­اند که به فیس­بوک اجازه می­دهد به داده­های شما دسترسی داشته باشد. در این بخش داده­های شخصی شما شامل شهری که در آن ساکن هستید، مکان کنونی شما، وضعیت ارتباط شما با دیگران، صفحاتی که دوست دارید، و اطلاعاتی از این دست وجود دارد. حتی شاید این اجازه از سوی شما به فیسبوک داده شده تا این اطلاعات را برای دیگران بفرستد و در دسترس دیگر کاربران قرار دهد.

شما می­توانید هر بخش را جداگانه مدیریت کنید، تنها کافی است که تیک آبی آن بخش را برداشته و گزینه Save را بزنید، اما این یک فرآیند پردردسر است و از به اشتراک­گذاری آنها به طور کامل جلوگیری نخواهد کرد، برای نمونه سن شما، نام شما و عکس شما در اختیار دیگران قرار خواهد گرفت. شما می­توانید هر کاربردی که نمی­خواهید را با کلیک روی علامت X که هنگام قرار گرفتن مکان­نما روی آنها­ آشکار می­شود، پاک نمایید، پس از کلیک روی علامتی که نام بردیم، در پنجره Pop up روی Remove کلیک کنید. البته باید با کمال تاسف، به آگاهی شما برسانم با انجام این کار داده­های شخصی شما که توسط این کاربرد گردآوری شده، پاک نخواهد شد – شما نیاز دارید تا با طراحان آن کاربرد مستقیما تماس گیرید و از آنها درخواست کنید که این داده­ها را پاک نمایند، برای اینکار باید با حساب کاربری مربوط به آن کاربرد که در پایین صفحه مربوط به لیست مجوزها قرار دارد وارد شده و درخواست خود را عنوان کنید.

اگر شما از هیچکدام از کاربردهایی که در لیست نشان داده شده، سود نمی­جویید، شما می­توانید کل پلت­فرم کاربرد فیسبوک را غیرفعال کنید. در صفحه تنظیمات مربوط به کاربردها، روی گزینه Edit که زیر "Apps, Websites and Plug-ins" قرار دارد کلیک کنید، سپس کل پلت­فرم را غیرفعال کنید. با این کار از دسترسی دوستان خود به داده­های شخصی شما جلوگیری به عمل خواهد آمد.

فعالیت شما در دیگر سایتها

متاسفانه باید به شما هشدار دهم، فیسبوک رد شما را در وب­سایتهای دیگر دنبال می­کند، حتی اگر شما از حساب کاربری فیسبوک خود خارج شده باشید – و حتی اگر حساب کاربری فیسبوک نداشته باشید باز هم شما را دنبال خواهد کرد. فیسبوک پیامهای تبلیغاتی برای شما آماده می­کند و هنگامی که از فروشگاه­های آن­لاین دیدن می­کنید پیاپی این تبلیغات را برای شما می­فرستد. آن به طور محرمانه با هر بازدید از هر سایت یک Cookie روی وسیله مورد استفاده شما خواهد ساخت.

یک راه ساده برای جلوگیری از چنین کاری غیرفعال کردن Cookieهای رهگیر فیسبوک را از راه Your Online Choices websites است. این سیستم خواسته شما را برآورده خواهد کرد، صرفنظر از آنکه شما حساب کاربری فیسبوک دارید یا خیر. اگر شما از یک مسدود کننده پیامه­های تبلیغاتی بهره می­برید، آن را به طور موقت خاموش نمایید چون این نرم­افزارها شوند آن هستند که سایت به درستی کار نکند، پس از خاموش کردن نرم­افزار نامبرده به این آدرس روید: www.snipca.com/26044 و سپس سایت را برای cookieهای فعال جستجو کنید. هنگامی که این کار به پایان رسید، جابجاگر صفحه فیسبوک را به پایین آورده، سپس روی فلش پایین سو کلیک کرده و گزینه "Turn off" را برگزینید. شما می­توانید Cookieها از دیگر تبلیغ کننده­ها را نیز کنترل کنید، برای نمونه Cookieهای شرکت­های گوگل، آمازون و مایکروسافت را نیز کنترل کنید، برای این کار گزینه "Turn off all companies" را برگزینید تا همه آنها مسدود شوند.

مکان شما

اگر شما از کاربرد فیسبوک روی تبلت یا گوشی همراه خود بهره می­برید، آن می­تواند هر حرکت شما را رهگیری کند – حتی هنگامی که شما از آن استفاده نمی­کنید. آن می­تواند تاریخچه­ای از مکان­هایی که رفته­اید فراهم سازد و آن را در اختیار فیسبوک قرار دهد، با این کار آنها می­دانند برنامه شما چگونه است و یا از چه جاهایی ممکن است دیدن کنید.

ساده­ترین راه برای غیرفعال کردن این بخش و جلوگیری از این کاربرد از رهگیری کردن شما و دسترسی به اطلاعات مکانی شما، آن است که گزینه مربوط به رهگیری مکانی را غیرفعال سازید. روی یک وسیله که از سیستم عامل iOS بهره می­برد، به زبانه Settings روید، از آنجا دوباره زبانه Privacy و سپس زبانه Location Services را بزنید، در صفحه­ای که باز می­شود زبانه Facebook را زده و از گزینه­ها Never را برگزینید. در تجهیزاتی که از سیستم عامل اندروید بهره می­برند، به گزینه Settings رفته و سپس گزینه "Apps & notifications" و پس از آن "App permissions"، Location را برگزینید، سپس اسلایدبار کنار فیسبوک را غیرفعال کنید.

حساسیت متوسط

علایق شما

یکی دیگر از مواردی که شرکت فیسبوک به آن می­پردازد، علایق کاربران است، شاید برای شما جای بسی شگفتی باشد که چرا یک شرکت به دنبال دانستن علایق کاربران خود باشد.

برای اینکه ببینید فیسبوک درباره شما چه می­اندیشد بهتر است نگاهی به این آدرس داشته باشید: www.snipca.com/26040 سپس روی "Your interests" کلیک کنید. شما خواهید دید رده­های گوناگونی پدیدار می­شود که هر کدام از آنها بخشی از علایق شما را تشکیل می­دهند، برای نمونه ممکن است گزینه­هایی مانند "Shopping and fashion"، "Hobbies and activities" و غیره ممکن است به عنوان علایق شما نشان داده شود. روی هر کدام می­توانید کلیک کنید و اطلاعات مربوط به شما در آن زمینه نشان داده خواهد شد. شما می­توانید مکان­نما را روی آنها نگاه دارید تا دلیل فیسبوک برای برگزیدن آن موضوع به عنوان علاقه­مندی شما نشان داده شود.

ممکن است فیسبوک به دلیل نصب یک کاربرد ویژه روی تجهیزات خود به این نتیجه رسیده که این موضوع خاص می­تواند در رده علاقه ­مندی­های شما جای داشته باشد. شما می­توانید با کلیک روی علامت X که روی هر کدام از این علایق لیست شده، آن را پاک کنید، علامت X هنگامی اشکار می­شود که مکان­ نما را روی کادر مربوط به آن علاقه­ مندی نگاه دارید.

آنچه که آمازون درباره ما می­داند

هر محصولی که شما جستجو کرده ­اید، آنچه که شما پسند کرده­اید، شماره کارت اعتباری تازه شما

ممکن است شرکت آمازون به اندازه گوگل یا فیسبوک داده­های کاربران را گردآوری نکند (البته تا به امروز این گونه بوده)، اما هنوز این شرکت به گستره پهناوری از داده­های کاربران دسترسی دارد، و این مهم را مدیون مقیاس خاص فعالیت­های آن شرکت است. برخی از تحلیلگران بر این باور هستند که مدل بازرگانی تبلیغات آمازون می­تواند به زودی تهدیدی بزرگ برای هم­آوردهای آن شرکت به شمار آید (www.snipca.com/26045). سرمایه­ گذاری روی سخت­ افزارها و فن­اوری­های نوین دستیار-آوایی، مانند Amazon Echo’s Alexa، به آن معنا است که به زودی آمازون بسیاری از اطلاعات شخصی ما را به دست خواهد آورد.

حساسیت میانی

سبد خرید شما و لیست آرزوهای شما

آمازون بدون انکه شما به او بگویید همه لیست خرید­هایی که طی سال­های متمادی انجام داده ­اید را ذخیره نموده است. اما دانسته­ های آمازون بسیار ژرفتر از این می­شود. آمازون با تحلیل و آنالیز رفتار شما در زمینه خرید طی زمان، در می­یابد در چه زمان­هایی شما بیشتر دوست دارید به خرید روید، و یا چه آیتمهایی هنگام خرید می­توانند نظر شما را به خود جلب نمایند، و هنگامی که شما به محصولی نیاز دارید با کمال شگفتی خواهید دید که پیامی از سوی شرکت آمازون مبنی بر خرید آن کالا فرستاده شده، برای نمونه، شرکت آمازون با زیر نظر گرفتن شما در می­یابد که جوهر چاپگر شما پس از دو ماه به پایان می­رسد، بنابراین درست چند روز پیش از به پایان رسیدن جوهر چاپگر شما پیام تبلیغاتی در این زمینه برای شما خواهد فرستاد و به گونه­ای شما را ترغیب خواهد کرد تا این بار جوهر چاپگر خود را از این شرکت فراهم سازید. در این زمینه شما کار زیادی نمی­توانید انجام دهید، اما تا اندازه­ای می­توانید شرکت آمازون را محدود سازید تا داده­ های کمتری از شما به دست آورد.

برای نمونه، شما می­توانید لیست آرزوهای خود را خاموش سازید. برای انجام این کار، وارد سایت آمازون شوید، سپس روی "Your Lists" کلیک کنید و پس از آن "List Settings" که در گوشه سمت راست بالا قرار دارد، را برگزینید، سپس در پنجره ­ای که گشوده می­شود تیک کنار گزینه Remove که کنار هر کدام ازلیست­ها قرار دارد را بگذارید لیست­ هایی که مورد نظر شما است و می­خواهید آنها را پاک کنید به این روش پاک خواهند شد، پس از آن گزینه Submit را بزنید. این فرآیند به پایان می­رسد.

شرکت آمازون همچنین تاریخچه گشت و گذار شما در همه سایت­ها را رهگیری می­کند – نه تنها کالاهایی که خریداری می­کنید یا به لیست آرزوهای خود وارد می­کنید، بلکه حتی کالاهایی که از نظر گذرانده­اید را هم به پروفایل مربوط به شما در پایگاه داد ه ­های خود می­افزاید. دوباره، این موضوع می­تواند شوند آزار شما را فراهم سازد، که پیاپی پیامهایی از سوی این سایت برای شما فرستاده شود و پیشنهاد خرید کالاهای گوناگون را به شما می­دهد. برای پایان دادن به این موضوع، به این آدرس روید: www.amazon.co.uk/gp/history و به سیستم ورود کنید. روی گزینه "Manage history" در گشوه سمت راست بالای صفحه کلیک کنید، سپس گزینه "Turn|Browsing History on/off" را در حالت خاموش قرار دهید.

چیزی که نباید دباره آن نگرانی به خود راه دهید

شماره کارت اعتباری تازه شما

آیا تاکنون برای شما پیش آمده است تا یک تعویض کارت اعتباری انجام داده باشید، و متوجه شده باشید که شرکت آمازون با توجه به اینکه هنوز خریدی با این کارت اعتباری انجام نداده­اید از جزییات کارت شما آگاه است؟ این موضوع تا اندازه زیادی نگران کننده است، اما آسوده خاطر باشید، آمازون از این داده­ها در راستای منفی بهره نخواهد گرفت. در واقع، به لطف سیستم­هایی که کمتر شناخته شده ­اند و مورد استفاده کارت­های اعتباری Visa ‪(Visa Account Updater)‬ و Mastercard ‪(Mastercard Automatic Billing Updater)‬، که جزییات کارت شما را به روز رسانی می­کنند، مانند شماره کارت اعتباری شما و تاریخ انقضای آن، این اطلاعات در دسترس شرکت آمازون قرار گرفته است – گاهی حتی پیش از آنکه کارت توسط پست به دست شما برسد آمازون از جزییات کارت شما آگاه است. جای هیچگونه نگرانی نیست. اما اگر می­خواهید به دسترسی آمازون به این داده­ ها را پایان دهید، کافی است با صادر کننده­ های این کارت­ها تماس گیرید و درخواست خود را ارایه دهید.

کدام آیتم ها و ویدئوها را دوست دارید

آمازون می­داند که شما به کدام کالاها امتیاز داده­اید، و یا به کمک Amazon Instant Video یا دیگر محصول این شرکت LoveFilm DVD چه ویدئوهایی را تماشا کرده­ اید. برای دیدن لیست آنها، روی لینک آمازون نام خود که زیر پانل جستجو قرار دارد کلیک کنید، سپس Improve Your Recommendations کلیک نمایید. زیر Edit Your Collection که در سمت چپ صفحه قرار دارد، یکی از گزینه­ های "Items you’ve purchased" یا "Videos you’ve watched" را برگزینید، سپس لیست را بررسی کنید. شما می­توانید باکس کنار "Don’t use for recommendations" که سمت راست هر آیتم قرار گرفته را تیک بزنید، اما شما نمی­توانید این داده­ها را به طور پیوسته پاک نمایید.

شما همچنین می­توانید تبلیغات شخصی­سازی شده آمازون که هنگام بازدید شما از دیگر سایتها برای شما نمایش داده می­شود را خاموش سازید. برای انجام این کار، به این آدرس روید: www.amazonco.uk/adprefs، و گزینه "Do not Personalise Ads provided by Amazon for this Internet Broweser" را برگزینید، سپس روی Submit کلیک کنید. اگر شما حساب کاربری آمازون ندارید، اما همچنان پیام­های تبلیغاتی آمازون برای شما فرستاده می­شود، باید همان فرآیندی که برای فیسبوک انجام دادید را تکرار کنید، یعنی باید به بخش Your Online Choices website بروید، درست همانگونه که برای فیسبوک توضیح دادیم، با این کار Cookieهای مربوط به آمازون را غیرفعال کنید.

حساب کاربری خود را پاک کنید

اگر شما می­اندیشید که با یک دستکاری جزیی در تنظیمات حفظ حریم خصوصی در تنظیمات گوگل و فیسبوک نمی­توان کار چندانی از پیش برد، بهترین کار این است که حساب کاربری خود را پاک کنید، اما نخست داده­ های خود را بارگذاری نمایید. این دقیقا همان چیزی است که شما نیاز دارید.

داده­ های گوگل خود را بارگذاری نمایید...

نگاهی به آدرس www.snipca.com/26179 داشته باشید در آنجا لیستی از سرویس­های گوگل را خواهید دید، که هر کدام از آنها دارای یک اسلایدبار در سمت راست خود هستند که تیک خورده است. برای بارگذاری همه این داده­ها جابجاگر را به سمت پایین صفحه بکشید و سپس روی آیکن Next کلیک کنید (البته هنگامی که تیک برخی از سرویس­ها را برداشتید). اکنون شما می­توانید قالب فایل­ها را برگزینید (به احتمال زیاد قالب ZIP بهتر از دیگر قالب­ها باشد)، و همچنین حجم و اندازه­ای که می­خواهید فایل­ها در قالب­های شکسته شده ZIP جای گیرند (که به نظر دو گیگابایت منطقی باشد). زیر گزینه "delivery method" شما می­توانید تصمیم گیرید که چگونه این داده­ها را دریافت نمایید – با ایمیل، یا به فضای Google Derive، Dropbox یا OneDrive بیافزاید. سرانجام روی "Create archive" کلیک کنید.

...اکنون می­توانید حساب کاربری خود را پاک نمایید

با پاک نمودن حساب کاربری گوگل شما همه سرویس­ هایی که تا به امروز از گوگل دریافت می­کردید را از دست خواهید داد، سرویس ­هایی مانند، Gmail، درایو و گاهشمار، همچنین هر محتوایی که شما در Google Play از آن بهره می­بردید، مانند کاربردها، ویدئوها و موسیقی­ ها، همه این سرویس­ها دور از دسترس شما خواهند بود. همه داده­هایی که شما در کروم ذخیره نموده­اید پاک خواهد شد. اگر شما احساس می­کنید نیازی به این سرویس­ها و داده­ها ندارید کافی است با حساب کاربری خود وارد این آدرس شده: https://myaccount.google.com سپس زیر گزینه "Account preferences" روی "Delete your account or services" کلیک نمایید، سپس می­توانید به طور جداگانه هر کدام از سرویس­هایی که نیاز ندارید را برای همیشه پاک کنید (سرویس­ هایی مانند Gmail، YouTube و دیگر سرویس­ها)، یا اینکه همه داده­های گوگل را برای همیشه پاک کنید. برای بازگرداندن حساب کاربری خود می­توانید از این آدرس اقدام نمایید: www.snipca.com/26183.

داده ­های فیسبوک خود را بارگذاری نمایید...

برای اینکه نگاه سریعی به دانسته­ ها فیسبوک درباره شما، داشته باشید بهتر است به این آدرس روید: www.snipca.com/26181، سپس جابجاگر صفحه را به سمت پایین حرکت دهید. با این کار شما می­توانید دریابید چه نوع از داده ­های شخصی را می­توانید بارگذاری نمایید – چیزی حدود هفتاد رده از داده­ها شخصی خود را خواهید دید که دسته­بندی شده­اند. خوشبختانه بیشتر این داده­ ها، داده ­های سودمندی هستند که تا هنگامی که وارد حساب کاربری خود نشده­ اید نمی­توانید آنها را ببینید، داده­ هایی مانند تبلیغاتی که شما از آنها دیدن کرده ­اید و آدرس آی­پی آنها که در چه سایت­ هایی شما این تبلیغات را از نظر گذرانده­اید.

برای بارگذاری این داده­ ها، روی فلش پایین­سو که در سمت راست صفحه فیسبوک قرار دارد کلیک کنید، روی Settings کلیک نمایید. در پایین صفحه روی "Download a copy" کلیک کرده، سپس دکمه سبز رنگ "Start My Archive" بزنید. هنگامی که گذرواژه خود را وارد کنید، فیسبوک آغاز به بارگذاری داده­ های شما خواهد کرد. فیسبوک از شما یک ایمیل می­خواهد تا هنگامی که بارگذاری داده­ ها به پایان رسید این موضوع را به آگاهی شما رساند. به دلایل مسایل امنیتی شما تنها چند روز برای انجام این کار فرصت دارید. متاسفانه شما نمی­توانید برای دریافت داده­ های خود گزینشی عمل کنید، یعنی نمی­توانید آن بخشی که مورد نظر شما است را دریافت کنید، فیسبوک یا همه داده ­ها را به شما می­دهد یا هیچ.

... حساب کاربری فیسبوک خود را پاک کنید

دو راه برای خداحافظی همیشگی از فیسبوک وجود دارد – یکی آنکه گزینه "See you later" را برگزینید، این به آن معنا است که شما به طور موقت حساب کاربری فیسبوک خود را پاک کرده­اید و دوم آنکه برای همیشه حساب کاربری خود را ببندید. برای خداحافظی موقت، شما نیاز دارید حساب کاربری خود را غیرفعال کنید. هیچکس نمی­تواند TimeLine شما را ببیند، یا حتی شما را جستجو نماید، البته برخی از پیام­ های شما باقی خواهد ماند. برای انجام این کار باید به Settings بروید، در منوی سمت چپ گزینه General را برگزینید، سپس روی Manage Account کلیک کنید.  در باکسی که باز می­شود روی "Deactivate your account" کلیک نمایید، سپس گذرواژه خود را وارد کنید. شما هر زمانی که نیاز داشتید می­توانید حساب کاربری خود را فعال سازید.

برای خداحافظی همیشگی از فیسبوک باید حساب کاربری خود را پاک نمایید. برای این کار به این آدرس روید: www.snipca.com/26182 اگر شما تغییر عقیده دادید باید دست بجنبانید و زود دست به کار شوید، و دوباره به حساب کاربری فیسبوک وارد شوید تا از پاک شدن آن جلوگیری کنید. اما اگر این کار را انجام ندادید، هنگام بیرون آمدن از صفحه­ای که وارد شده بودید، برای همیشه حساب کاربری شما بسته خواهد شد و هیچ بازگشتی وجود نخواهد داشت. فیسبوک می­گوید حدود نود و نه روز طول می­کشد تا همه پیام­ها و پست­های شما و هرآنچه با دیگران به اشتراک گذاشته بودید، از روی سیستم پشتیبان فیسبوک پاک شود، پس از آن هیچکس دیگر این پیام­ها را نخواهد دید.  

پست های مرتبط
سقوط ناگهانی iphone
سقوط ناگهانی iphone

سقوط ناگهانی iPhone ثابت نمی‌کند که Apple به طور عمدی تلفن‌های

Gfast چیست
Gfast چیست

Gfast چیست و آیا ADSL را نجات خواهد داد؟ وقتی موضوع

Apple iMac Pro: بررسی اولیه
Apple iMac Pro: بررسی اولیه

Apple iMac Pro: بررسی اولیه پس از سال‌ها عدم

Xbox One X ، یک جعبه کوچک با توانی شگفت­ انگیز
Xbox One X ، یک جعبه کوچک با توانی شگفت­ انگیز

این وسیله همانند بیشتر بازی­های کامپیوترهای شخصی توانمند است، و

مانیتورهای 27 اینچی برتر موجود در بازار
مانیتورهای 27 اینچی برتر موجود در بازار

BENNETT RING مجموعه‌ای ازمانیتورهای۲۷ اینچی که تعادل

بررسی iOS 11
بررسی iOS 11

به نظر می‌رسد تقریبا مثل هر سال، Apple امسال هم اعلام کرده آپ‌دیت

دیدگاه ها
دیدگاه جدید